.
U begrijpt dat ik na het lezen van deze beschrijving om was. Niet alleen vanwege die anekdote, ook vanwege de laatste zin. Een vliegtuig dat het beste vliegt en ook nog eens simpel te vouwen is, dat is mijn ideaal! Waren er maar meer dingen die het beste zijn en tegelijkertijd simpel te maken. Ik zou het dan nog eens ver kunnen schoppen.
.
Goed, eenmaal gekozen voor de Nakamura Lock ging het snel. Dennis, die me vanaf het begin meehielp, zorgde voor de opmaak van het verhaal en raadde me gekleurd papier aan. Ik ging naar de drukker (dank, Niek!) en koos voor blauw. Vanwege de RSI-problematiek vroeg ik mijn vriendjes van Waai om mee vliegtuigjes te vouwen. Honderd stuks in totaal. Na anderhalf uur zwoegen op café waren alle vliegtuigen klaar om op te stijgen.

.
U kunt er een bestellen. Voor 1,50 euro mik ik een Nakamura Lock uw kant op. Stuur een mailtje naar willem [at]  modderenlijm.nl en alles komt goed.
Het verhaal gaat trouwens over een Russische vliegtuigmaatschappij en is naast Dennis ook nagekeken door Yvette en Marjolein. Yvette twijfelt nog of ze ooit eens met een Russisch vliegtuig de lucht in wil. Marjolein heeft al een ticket geboekt.
.
.
.

(Klik op afbeelding voor vergrote versie)

.
.

PJ Harvey is wat mij betreft de absolute nummer 1 voor 2011. Let England Shake is een machtig mooi concept-album over de met bloed doordrenkte geschiedenis van Engeland. De opnames vonden plaats in de lente van 2010, in een oud kerkje op een winderige heuveltop in Dorset met zicht op zee, en duurden amper vijf weken (zo lees ik bij Humo). Het album bestaat vrijwel alleen maar uit favorieten, waardoor het ook moeilijk was één clipje te kiezen. Maar op YouTube staan verscheidene clips zoals van The Words That Maketh Murder en The Glorious Land, de laatste met een meesterlijk (excuses voor de superlatieven) tegendraads trompetsignaal.
.
.
2. Meindert Talma – De zee roept

De mooiste cd van eigen bodem komt van Meindert Talma. De zee roept is een cd met fotoboek. Fotografe Tryntsje Nauta maakte foto’s van studenten van de zeevaartschool in Terschelling en Talma maakte een cd met liedjes over het toekomstige beroep van de jongeren en over die eeuwenoude roep van de zee. Daarbij maakte hij oa gebruik van een radiodocumentaire waarin een oude Amsterdamse zeeman vlak voor zijn dood zijn levensverhaal vertelt. De geluidsfragmenten van deze documentaire gebruikte hij in De Windroos, mijn favoriete nummer van de cd. Helaas leidde dit onlangs tot een kort geding met de zoon van de zeeman, lees hier het verslag daarvan. Volgens mij is de cd zoals ik ‘m heb dus niet meer te verkrijgen, maar waarschijnlijk komt er een nieuwe versie waarin De Windroos niet opstaat of de stem van de zeeman is verdwenen. De bijgevoegde videoclip is een amateurregistratie. Dus luister vooral ook hier naar enkele nummers van de cd.
.
.
3. Timber Timbre – Timber Timbre/Creep On Creepin’ On

Toen ik op een ochtend deze orgelgeluiden van Timber Timbre uit het hok van Jos (vormgever en dj van Wintertuin) hoorde komen, was ik verkocht. Misschien heb ik die eerste keer maar tien seconden gehoord, maar daarna volgde het veelvuldig beluisteren van de laatste twee cd’s van de band en een prachtig concert in Merleyn. Lay down in the tall grass heeft geen fatsoenlijke clip, daarom maar deze.
.

.
4. The xx – xx

Goed, ik ben niet altijd up to date. Het album van The xx komt uit 2009 maar ik ontdekte het pas dit jaar. Dat betekent echter nog niet dat ie niet op het lijstje mag. Sterker nog, ik zou me kapot schamen als ik deze grijsgedraaide cd er niet op zou zetten.
.
.
5. Beirut – The Rip Tide

Wat betreft de clip weet ik het nog niet, maar The Rip Tide is mijn favoriete Beirut-album. Het is naar mijn idee subtieler en verfijnder dan de voorgangers. Het leunt ook iets minder op het zigeuner/fanfare-achtige, wat leuk is, maar ook gaat vervelen. Dat doet The Rip Tide niet. De trompet-thematjes maken het af.
.
.
6. Wilco – The Whole Love

Volgens mij de meest rock-’n-roll plaat in dit rijtje. Behoeft verder weinig uitleg. Mooie concertregistratie is hier te vinden (even scrollen).
.
.
7. TwinShadow – Forget

Dit album komt ook niet uit 2011, maar uit 2010. Ik leerde het kennen via Hanneke, die bij het nummer Castles in the snow moest denken aan ons eigen Kesseltje, mijn collega die drie dagen per week tegenover me zit te werken. Uiteindelijk kwam het hierdoor tot een mixtape met allemaal Castles-liedjes die Kessels kreeg voor haar verjaardag. Maar Hanneke, bedankt dus voor TwinShadow en zijn nieuwe 80′s new wave.
.
.
8. Bodi Bill – What?

Mooie afsluiter van het lijstje is Bodi Bill. Hij stond opeens op mijn mp3-speler. Weet niet precies waar hij vandaan kwam, maar ik ben er dankbaar voor.
.
.
9. Alamo Race Track – Unicorn Loves Deer

Vooruit, toch een negende op het lijstje. Geen clip, maar gewoon een plaatje. Meer is ook niet nodig voor dit meesterlijke nummer Motorman and Owls van Alamo Race Track. Het verhaal wil dat ‘Motorman’ komt van de gelijknamige bundel prozagedichten van Nyk de Vries. Ook een tip, maar da’s literatuur en dat mag eigenlijk niet in een muzieklijstje.
Unicorn Loves Deer maakt mijn dag weer goed.
.

Maar volgens mij begon het allemaal pas echt met Amina, het zine dat Dennis Gaens maakte in het kader van 24 Hour Zine Thing; een zine van 24 pagina’s in 24 uur. En eigenlijk een onovertroffen zine.
.
.

Voor de nitwit: wat is een zine? Een zine is een zelfgemaakt, zelfgepubliceerd en zelfgedistribueerd tijdschrift. Het virus van het zine sloeg via Dennis vooral over op Sebastiaan Andeweg. Hij fabriceerde in 24 uur het fraaie Mitchell.
.

.

Misschien is het magazine van Eva Mouton niet echt een zine volgens de regels zelfgepubliceerd en zelfgedistribueerd, maar het zit er niet ver naast. Kopstoot heeft ook de charme van lofi, typerend voor een zine. Dat komt bij Kopstoot vooral door de tekeningen en teksten van Eva die ik al eerder eens bejubelde.
(Overigens is dit zine zeker niet in 24 uur gemaakt, en dat is ook geen strikte voorwaarde voor een zine.)
.
.

In oktober hielden we een Waaiweek in de Paraplufabriek, met naast Dennis en Sebastiaan ook Hanneke Hendrix, Joeri van Putten, Vincent Zegveld en Johan Roos. We waren op dreef. We maakten elke dag een zine.
.
.

Ook verscheen dit jaar de Kutgitaar, ‘het literair zine zonder al te veel pretenties’, maar vooral ook een periodiek die zijn gelijke niet kent. Met dank aan oprichters en redacteuren Dennis Gaens en Oscar Wyers. Ik mocht er ook in staan met een verhaaltje.
.
.

Had ik al gezegd dat Sebastiaan door het zine-virus werd aangestoken? Nou, dat is een understatement. Wimpie de Boon is een van de meest eigenzinnige zines van het jaar. Ik ben de trotse bezitter van een speciale editie (waar er maar één van is!).
.
.

MAEB is een magazine mag niet ontbreken in deze lijst. Martijn Brugman maakt zijn eigen persoonlijke magazine in een steeds andere, bijzondere vorm. Je kunt je er gratis op abonneren en toch kan Martijn er van leven. Afgelopen jaar kwam het vijfde nummer uit, bestaande uit brieven aan Matthijs van Nieuwkerk. MAEB is een succesformule gebleken, vooral ook omdat Martijn heel goed schrijft.
.
.

Met Waai gingen we een dagje naar Eva en Bert in Gent en daar maakten we ook een zine, omdat we inmiddels niet veel anders meer kunnen.
.
.

Sebastiaan maakte het allerkleinste zine ter wereld, Een zine voor Nine. Het gaat over een heel klein meisje. Iedereen maakt grapjes over haar lengte, maar eigenlijk valt het best wel mee. Er gaan 45 ‘Nines’ in een A4.
.
.

Door het (terechte) succes van de Kutgitaar verscheen er een tweede nummer. Ook daar sta ik in. Het gerucht gaat dat er een derde op de planning staat, die op wel heel bijzondere manier gepresenteerd gaat worden.
.
.

Voor Maw Maw, een maandelijks terugkerende avond in Extrapool, maakten we ook een zine. In slechts een paar uur tijd, en met behulp van de bezoekers. Het werd een heel mooi dingske.
.
En dan sluiten we af met een zine van Sebastiaan, hoe kan het ook anders.
(Eigenlijk horen in dit overzicht ook zijn zines Aap, Onderweg en De architect, om het compleet te maken. Maar er moet iets te raden overblijven. Ga op zoek, zou ik zeggen. )
IJsbrand verscheen niet alleen op papier, er werd ook een filmvariant van gemaakt. En dat is nu al een klassieker. En ja, dat zijn mijn eigen woorden, maar het is wel echt zo.
.

1. De Eilanden – A. Alberts

2. Pleun – Detlev van Heest

3. Sprakeloos – Tom Lanoye

4. Werther Nieland – Gerard Reve

5. The Commitments – Roddy Doyle

6. Villa des Roses – Willem Elsschot

7. Half Mens- Maartje Wortel
De hoge verwachtingen van het romandebuut van Maartje Wortel zijn helemaal ingelost. Mooi opgebouwd en wat een geweldig laatste deel. De gedachtekronkels van de personages werken echt verslavend. De scènes van Michael en Elsa samen zullen me bij blijven, vooral ook de slotscène. Er waren een paar kleine dingen waar ik minder mee had, zoals de populairwetenschappelijke weetjes, maar dat stoorde niet echt en op het eind werkte het heel goed. Een bijzonder verhaal over hoe twee levens bij elkaar komen.  Dit mag wat mij betreft verfilmd gaan worden. En ik ben jaloers op de doeltreffende achterflaptekst.
.
8. Naar de overkant van de nacht – Jan van Mersbergen
Iemand die zich waagt aan een carnavalsroman staat bij mij al met 1-0 voor, da’s iets persoonlijks. Iemand die zich dan ook nog eens waagt aan een heel pittige verteltechniek, namelijk één lange stream of consciousness, en dat in alle finesse uitvoert, verdient respect. Maar Naar de overkant van de nacht is vooral een heel goed en meeslepend verhaal. Iedereen die weleens gelukzalig dronken is geweest kent het gevoel dat Jan van Mersbergen, een groot stilist, weet over te brengen. Je staat naast hoofdpersoon Ralf. Hij geeft je een biertje en je viert met hem de Venloose vastelaovond. En natuurlijk zijn er enkele kanttekeningen, zo is de hoeveelheid nadrukkelijke symboliek wat overvloedig, maar je bent dronken en je gaat met Ralf mee.
.

En zo zag mijn lijstje er vorig jaar uit. Een stuk bondiger.

Zie de maan schijnt door de bomen,
Het heerlijk avondje is gekomen.
Het avondje van Sinterklaas,
en Pieterbaas.

We zullen eens even in het grote boek spieken,
Of door één of ander hoek gaan blieken.
Wat staat er allemaal over Willem vermeld.
Of wat hebben mijn hulp Pieten verteld.

Ja, dan ben je al snel weer een halve pagina verder.
Maar op het eind van de avond kreeg ik dan toch het verhaal achter het circus te horen. Eerst even dat fraai geschetste beeld van het begin wat minder fraai maken. De sfeervolle lampjes waren niet van het circus, maar van de overburen die elk jaar kerstbomen verkopen. Mijn schoonzus vertelde dat het circus geen voorstellingen geeft in het buitengebied maar dat het daar alleen wachtte. Wachtte op de kerst. Dan zou de boel afgebroken en weer opgebouwd worden in Nijmegen voor een reeks kerstvoorstellingen.
Terwijl ik misselijk van de melkchocola, de kruidnoten en een halve banketstaaf terug fietste naar Nijmegen, naar huis, vond ik dat wel weer heel symbolisch voor Beuningen. Een dorp waar je wordt geboren en dan wacht tot je weg mag, naar de stad. Maar nu wel een dorp met een bioscoop, dat wel.